Ukraïne biedt excuses aan Litouwen voor drone die mogelijk werd omgeleid

Het Ukraïens ministerie van Buitenlandse Zaken heeft excuses aangeboden aan Litouwen voor een vermoedelijk eigen drone. Die vloog zondagochtend 18 oktober het Litouwse luchtruim binnen. Woordvoerder Heorhii Tychas zei dat het toestel bedoeld was voor legitieme militaire doelen in Rusland. Russische elektronische oorlogsvoering heeft het mogelijk omgeleid, aldus de woordvoerder. Kyiv zegt alle relevante informatie met Litouwse partners te willen delen om de toedracht op te helderen.

Dat soort incidenten komt vaker voor sinds Rusland zijn volledige oorlog tegen Ukraine begon. Litouwen grenst aan Belarus en aan de Russische exclave Kaliningrad. Het land ligt als NATO- en EU-lidstaat aan de oostflank van het bondgenootschap. Drones en andere objecten uit het oorlogsgebied belanden daardoor af en toe, al dan niet bedoeld, in het Litouwse luchtruim. Litouwen behoort sinds het begin van de oorlog tot de felste pleitbezorgers van militaire steun aan Ukraine binnen de EU en de NATO. Het land ziet zichzelf nauw betrokken bij de veiligheid van zijn zuidelijke buurland. Een incident als dit raakt daarom de eigen veiligheid van Litouwen, en ook de band met Kyiv, die de Litouwse regering juist wil versterken. Bondgenoten bewaken het Litouwse luchtruim mede via de NATO-luchtpolitie. Gevechtsvliegtuigen van andere lidstaten patrouilleren daarbij vanaf de basis Šiauliai boven de Baltische staten. Litouwen heeft namelijk zelf geen eigen gevechtsvliegtuigen om die taak uit te voeren.

Litouwen kondigde zondagochtend rood luchtalarm af in delen van Šiauliai en Panevėžys en geel alarm in Kaunas, meldt het Nationaal Crisisbeheercentrum (NKVC). Radar had een onbekend object opgemerkt. Dat centrum coördineert de respons van de Litouwse overheid bij crises zoals deze. Het hief het alarm na ongeveer een uur weer op. Rood betekent de hoogste staat van paraatheid; bij geel blijven inwoners alleen extra alert, zonder dat ze meteen iets moeten doen. Dat onderscheid bepaalt in de praktijk hoe snel en hoe breed de autoriteiten een regio waarschuwen.

Šiauliai en Panevėžys liggen in het noorden van Litouwen, niet ver van de grens met Letland. Kaunas, de tweede stad van het land, ligt meer naar het zuiden. Pasvalys ligt eveneens in het noorden, tussen Šiauliai en Panevėžys; daar kwamen de vermoedelijke wrakstukken van de drone terecht. Het district is dunbevolkt en overwegend landelijk, met akkers en bossen. Op het platteland staan vooral kleine, rustige dorpen zoals Juodžioniai. Nederlanders en Belgen die in Litouwen wonen, zitten vooral in en rond Vilnius, Kaunas en Klaipėda. Wie er een tweede huis, familie of werk heeft, komt soms ook in een landelijk district als Pasvalys terecht.

Litouwen is niet het enige NATO-land dat regelmatig met afdwalende drones uit het oorlogsgebied te maken krijgt. Ook Polen en Roemenië meldden sinds het begin van de oorlog al vaker objecten die mogelijk uit Rusland of Belarus kwamen. Daarbij was niet altijd meteen duidelijk of het om een onbedoelde vergissing ging of om een bewuste schending van het luchtruim.

Vermoedelijke wrakstukken van de drone kwamen zondagochtend terecht in het dorp Juodžioniai, in het district Pasvalys, waar een voertuig schade opliep. Niemand raakte gewond.